لامپ رشد گیاه سفید یا بنفش

لامپ رشد گیاه سفید

استفاده از لامپ‌های رشد گیاه با نور سفید یا مهتابی همواره میان مردم محل بحث و چالش بوده است. یکی از سوالات اساسی در این خصوص این است که آیا نور سفید تأثیری بر رشد گیاهان دارد یا خیر. این در حالی است که در گذشته، چه در مدارس و چه در منابع علمی معتبر، بر این باور تأکید می‌شد که نور بنفش بهترین گزینه برای رشد گیاهان محسوب می‌شود. با این حال، پژوهش‌ها و مقالات علمی اخیر این ادعا را به چالش کشیده‌اند. حتی تولیدکنندگان تخصصی لامپ‌های رشد گیاه نیز به تولید و عرضه لامپ‌های رشد سفید روی آورده‌اند.

لامپ‌های رشد سفید به دلیل نور طبیعی و ملایم خود، در مصارف خانگی محبوبیت چشمگیری پیدا کرده‌اند. یکی از دلایل این امر، زیبایی بصری آن‌ها نسبت به لامپ‌های بنفش است که اگرچه راندمان مطلوبی دارند، اما جلوه زیبایی به فضاهای خانگی نمی‌دهند و ممکن است برای چشم انسان آزاردهنده باشند.

با این وجود، بسیاری از مردم همچنان نسبت به تأثیر نور سفید بر رشد گیاهان تردید دارند و این سوال مطرح می‌شود که آیا خرید لامپ رشد گیاه سفید می‌تواند بهترین انتخاب برای گیاهان باشد؟ در ادامه، به بررسی دقیق‌تر این موضوع می‌پردازیم.

نور طبیعی

خورشید به عنوان یک منبع نوری ایده‌آل برای گیاهان شناخته می‌شود که تمامی نیاز آن‌ها را برطرف می‌کند و طیف نوری آن شامل تمامی طول موج‌ها اعم از قرمز، آبی، سبز، زرد و …است. از طرف دیگر نور سفید نیز در واقع ترکیبی از طول‌موج‌های متفاوت است که شامل طیف‌های اصلی قرمز، آبی، و سبز می‌شود. پس با نظر به این توضیحات میتوان به این نتیجه رسید که لامپ رشد گیاه سفید می‌تواند انتخاب خوبی برای رشد و نمو گیاهان باشد؛ اما این همه ماجرا نیست و چندین نکته وجود دارد که بایستی به آن‌ها توجه نمایید.

تفاوت لامپ معمولی و رشد گیاه

پایه‌ای ترین موضوع در خصوص “تفاوت لامپ‌های معمولی با لامپ رشد گیاه سفید” است؛ چون ممکن است با خود بپرسید چرا از این لامپ‌ها نمی‌توانیم به عنوان نور رشد گیاه استفاده کنیم؟! پاسخ این سوال به تفاوت کیفیت نور انواع لامپ‌های موجود در بازار برمیگردد. لامپ‌های عادی با نور سفید، طیف نوری محدودتری دارند و معمولاً بر روی تولید نوری تمرکز می‌کنند که برای چشم انسان دلپذیر باشد. این در حالی است که در تولید لامپ رشد گیاه سفید سعی می‌شود با بهینه سازی طیف خروجی و به کارگیری LED های قرمز و آبی و… میزان طول‌موج‌هایی که تاثیر بیشتری بر گیاهان دارند را تغییر دهند تا از هر طول موج به اندازه استاندارد در نور خروجی وجود داشته باشد. این امر همچنین باعث می‌شود که در مراحل متفاوت رشد گیاهان که نیاز آن‌ها به برخی طول‌موج‌ها بیشتر است، گیاهان شرایط ایده‌آلی داشته باشند. در نتیجه مشکل کمبود طیف‌های بهینه و تاثیرگذار بر گیاه و اثربخشی کمتر در برخی مراحل رشد در لامپ رشد گیاه سفید برطرف می‌گردد.

 به این گونه لامپ‌های رشد گیاه که نور آن‌ها شامل تمامی طول موج‌ها است و هر کدام به اندازه استاندارد به کار رفته است لامپ رشد گیاه فول اسپکتروم می‌گویند. پس حتما هنگام خرید لامپ رشد گیاه سفید (یا مهتابی رنگ)، از فروشنده فول اسپکتروم بودن آن را جویا شوید و بخواهید با دستگاه میزان طول‌موج‌های به کار رفته را نشان دهد.

البته با نظر به همین نکاتی که گفته شد تفاوت‌هایی در کیفیت نور لامپ‌های رشد گیاه بازار وجود دارد که باعث می‌شوند کارایی و تاثیرگذاری آن‌ها متفاوت باشد و ممکن است برخی محصولات از کیفیت خوبی برخوردار نباشند. پس هر لامپ رشد گیاه سفیدی لزوما فول اسپکتروم نیست و بهتر است از برندهای معتبر بازار خرید نمایید.

لامپ‌ رشد گیاه بنفش

لامپ‌ رشد گیاه بنفش – که اغلب مردم این رنگ نور را به عنوان لامپ‌های LED رشد گیاه می‌شناسند – بر اساس طول‌موج‌های نوری خاص طراحی شده‌اند تا رشد و فتوسنتز گیاهان را بهینه کنند. در این لامپ‌ها در واقع چیزی به عنوان LED بنفش رنگ ندارند و نوری بنفشی که دیده می‌شود ماحصل بکارگیری LED های قرمز و آبی است که نور خروجی آن‌ها در کنار هم به شکل بنفش دیده می‌شود.

در لامپ رشد گیاه با نور بنفش همزمان دو طول موج ۶۲۰-۷۰۰ نانومتر (نور قرمز) و طول موج ۴۵۰-۴۹۵ نانومتر (نور آبی) وجود دارد که هر دو جز تاثیرگذارترین طول‌موج‌ها برای رشد گیاه می باشند و باعث می‌شوند طیف خروجی انرژی بالایی نیز داشته باشد. در نتیجه میتوان گفت لامپ رشد گیاه بنفش باعث می‌شود گیاه هم در فاز رویشی (توسعه برگ‌ها و شاخه‌ها) و هم در فاز تولید مثلی (گلدهی و میوه‌دهی) رشد مناسبی داشته باشد. نور بنفش ایجاد شده توسط ترکیب نور آبی و قرمز، هر دو مرحله رشد را به طور همزمان تحت تاثیر قرار می‌دهد و باعث تعادل میان رشد سریع و کیفیت گل‌دهی می‌شود. همچنین به گفته محققین نور بنفش میتواند بر بهبود طعم و مزه‌ی میوه‌ها و سبزیجات، افزایش آنتی اکسیدان در گیاهان و زیبایی ظاهری گل و میوه تاثیر‌گذار باشد.

معایب لامپ رشد گیاه بنفش

به طور کلی لامپ رشد گیاه با نور بنفش جزء بهترین ترکیب‌های نوری برای رشد گیاهان محسوب می‌شود اما شاید برای مصارف خانگی زیاد مناسب نباشد؛ چون نور بنفش معمولا جلوه بصری جالبی به داخل خانه نمی‌دهد و چشم مردم در طولانی مدت اذیت می‌شود. همچنین یکی از انتقادات دیگری که به این نور وارد می‌شود این است که با وجود اینکه دو طول موج قرمز و آبی بیشترین اثر را بر رشد و نمو گیاهان دارند اما گیاهان به اندازه کم نیز به سایر طول‌ها نیاز دارند.

بخاطر همین نکاتی که گفته شد معمولا نور بنفش (ترکیب ال ای دی قرمز و آبی) به عنوان بهترین نور برای لامپ رشد گیاه شناخته می‌شود و برای مصارف گلخانه‌ای و صنعتی از لامپ رشد گیاه با نور بنفش استفاده می‌شود و در مصارف خانگی کمتر مردم به سراغ آن می‌روند.

نکته پر اهمیت: تحقیقات حرفه‌ای صورت گرفته نشان می‌دهد برای تولید لامپ رشد گیاه با نور بنفش کارآمد ، بهتر است از ترکیب LED‌های قرمز و آبی استفاده شود؛ اما در برخی موارد ممکن است شما با لامپی مواجه شوید که در آن LED بنفش رنگ یا صورتی به کار رفته باشد. اینگونه لامپ‌ها به هیچ عنوان استاندارد نیستند و آن‌ها را با لامپ رشد گیاه بنفش اشتباه نگیرید؛ چون معمولا بر روی یک نور کلوین ‌دار لایه‌ای رنگی فسفری قرار داده‌اند تا خروجی نهایی بنفش دیده شود. برای بررسی این موضوع، کافی است سرپوش لامپ را باز کرده و به LED‌های داخلی آن نگاه کنید. اگر هنگام روشن شدن رنگ LED‌ها به صورت مستقیم بنفش است، این نشانه‌ای از کیفیت پایین لامپ بوده و نشان می‌دهد که لامپ شما به جای ترکیب LED‌های قرمز و آبی از پوشش فسفری استفاده کرده است که تأثیر مطلوبی بر رشد گیاهان نخواهد داشت.