پاسخ کوتاه: فرم لیست اموال منقول و غیرمنقول معمولاً در پروندههای اعسار برای اعلام کامل داراییهای متقاضی استفاده میشود. این فهرست باید املاک، خودرو و وسایل باارزش، حسابهای بانکی، مطالبات از دیگران، سهام و نیز نقلوانتقالهای مهم دوره مقرر قانونی را با مشخصات قابل پیگیری نشان دهد. پنهان کردن مال یا ارائه اطلاعات خلاف واقع میتواند پیامد حقوقی و کیفری داشته باشد.
نمونه فرم قابل استفاده
متن زیر یک الگوی آموزشی و قابل ویرایش است. فرم رسمی دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا مرجع رسیدگی در اولویت قرار دارد و اگر سامانه یا شعبه قالب مشخصی ارائه کند، باید همان قالب تکمیل شود.
| بخش | اطلاعاتی که باید نوشته شود |
|---|---|
| مشخصات متقاضی | نام و نام خانوادگی، نام پدر، کد ملی، شماره شناسنامه و نشانی |
| پرونده | شماره پرونده، شعبه، نام محکومله یا طرف مقابل و مبلغ محکومبه |
| اموال غیرمنقول | نوع ملک، پلاک ثبتی، نشانی، میزان سهم، وضعیت رهن یا بازداشت |
| اموال منقول | خودرو، طلا، تجهیزات، کالا یا اشیای باارزش همراه با مشخصات |
| وجوه و حسابها | نام بانک، نوع حساب، شماره یا شناسه حساب و موجودی تقریبی |
| مطالبات و حقوق مالی | طلب از اشخاص، سهام، اوراق بهادار، حق سرقفلی و سایر حقوق مالی |
| نقلوانتقالها | فروش، صلح، هبه یا انتقال دارایی در دوره مورد مطالبه قانون یا دادگاه |
متن نمونه اظهار فهرست داراییها
ریاست محترم شعبه … دادگاه …
اینجانب … فرزند … به شماره ملی … در پرونده کلاسه …، در اجرای تکلیف قانونی مربوط به دعوای اعسار، فهرست کامل اموال و حقوق مالی خود را به شرح زیر اعلام میکنم:
۱. اموال غیرمنقول: …
۲. اموال منقول باارزش و وسایل نقلیه: …
۳. وجوه نقد و موجودی حسابهای بانکی و مؤسسات مالی: …
۴. مطالبات از اشخاص ثالث، سهام و سایر حقوق مالی: …
۵. اموال نزد اشخاص ثالث: …
۶. نقلوانتقالهای انجامشده در دوره قانونی پیش از طرح دعوای اعسار: …
در صورت نداشتن مال در هر بخش، عبارت «فاقد مورد» نوشته شده است. صحت اطلاعات فوق را تأیید و مدارک موجود را پیوست میکنم.
نام، تاریخ و امضا
مال منقول چیست و چه مواردی را باید نوشت؟
بر اساس تعریف قانون مدنی، مالی منقول است که بتوان آن را بدون خرابی خود مال یا محل آن از جایی به جای دیگر منتقل کرد. خودرو، موتورسیکلت، طلا، لوازم گرانقیمت، دستگاههای صنعتی، موجودی کالا و برخی ابزارهای شغلی از مصادیق رایجاند. در فرم اعسار لازم نیست هر وسیله عادی و کمارزش خانه مانند ظروف روزمره جداگانه نوشته شود؛ اما داراییهایی که ارزش اقتصادی قابل توجه دارند یا قابلیت توقیف دارند نباید حذف شوند.
برخی اموال با وجود ارزش مالی ممکن است مطابق قانون از مستثنیات دین باشند. مستثنیات دین بودن به این معنا نیست که وجود مال باید مخفی شود؛ بهتر است مال اعلام و دلیل معاف بودن آن از توقیف توضیح داده شود تا مرجع رسیدگی تصمیم بگیرد.
مال غیرمنقول چیست؟
زمین، خانه، آپارتمان، مغازه، باغ و سهم مشاع از ملک، نمونههای اصلی مال غیرمنقولاند. برای هر ملک، پلاک ثبتی اصلی و فرعی، بخش ثبتی، نشانی، میزان مالکیت، شماره سند و وضعیت رهن یا بازداشت نوشته شود. اگر فقط بخشی از ملک متعلق به متقاضی است، همان سهم دقیق باید اعلام شود.
املاک فاقد سند تکبرگ، حقوق ناشی از قولنامه معتبر، حق واگذاری یا سهمالارثی که هنوز سند جداگانه ندارد نیز ممکن است ارزش مالی داشته باشند. حذف آنها صرفاً به این دلیل که سند رسمی مستقل صادر نشده، تصمیم امنی نیست.
حساب بانکی و طلب از دیگران چگونه ثبت شود؟
فهرست دارایی فقط به اشیای فیزیکی محدود نیست. حساب بانکی، سپرده، سهام، ارز دیجیتال قابل انتساب، طلب ناشی از قرارداد، چک یا سفته دریافتی، ودیعه مسکن و حق دریافت وجه از شخص ثالث نیز باید متناسب با واقعیت پرونده اعلام شوند. درباره حساب بانکی، نام بانک، نوع حساب و موجودی تقریبی در تاریخ تنظیم فهرست نوشته شود.
اگر حساب مسدود، مشترک یا فاقد موجودی است، این وضعیت توضیح داده شود. نوشتن «هیچ حسابی ندارم» در حالی که حساب بدون موجودی وجود دارد، ممکن است موجب ابهام شود؛ بهتر است حساب موجود با وضعیت واقعی آن اعلام شود.
نقلوانتقالهای قبلی چرا مهماند؟
در دعوای اعسار از محکومبه، قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی متقاضی را مکلف میکند صورت کلیه اموال و وجوه، مطالبات و اموال نزد اشخاص ثالث و همچنین فهرست نقلوانتقالها را در محدوده زمانی مقرر ارائه کند. هدف این بخش آن است که دادگاه بررسی کند آیا دارایی برای دور ماندن از دسترس طلبکار منتقل شده است یا خیر.
در این قسمت تاریخ انتقال، نوع مال، نام انتقالگیرنده، مبلغ یا عوض معامله و مشخصات سند نوشته شود. انتقال مال به همسر یا بستگان نیز باید مانند هر انتقال دیگری اعلام شود. اعلام انتقال به معنی صوری یا مجرمانه بودن آن نیست؛ مرجع قضایی با توجه به مدارک تصمیم میگیرد.
تفاوت فرم اعسار از محکومبه و اعسار از هزینه دادرسی
اعسار از محکومبه پس از ایجاد بدهی و محکومیت مالی مطرح میشود و هدف آن اثبات ناتوانی از پرداخت یکجای محکومبه است. اعسار از هزینه دادرسی برای شخصی است که توان پرداخت هزینه طرح یا ادامه دعوا را ندارد. مدارک و شیوه رسیدگی این دو کاملاً یکسان نیست و نباید نمونه متن یکی بدون تطبیق برای دیگری استفاده شود.
چکلیست تکمیل صحیح فرم
- هیچ بخش را سفید نگذارید؛ در صورت نبود مال بنویسید «فاقد مورد».
- شماره پلاک ثبتی، شماره انتظامی خودرو و مشخصات حساب را دقیق وارد کنید.
- سهم مشاع، مال در رهن یا بازداشتشده را نیز اعلام کنید.
- وجوه، سهام، مطالبات و ودیعه نزد موجر را فراموش نکنید.
- نقلوانتقالهای دوره قانونی را همراه تاریخ و طرف معامله بنویسید.
- رسیدها، استعلامها و اسناد مؤید را ضمیمه کنید.
- اطلاعات فرم را با دادخواست، شهادت شهود و گردش مالی خود تطبیق دهید.
- از امضا کردن فرم ناقص یا حاوی عبارتهای کلی خودداری کنید.
پیامد اعلام ناقص یا خلاف واقع
دعوای اعسار بر صداقت و ارائه اطلاعات کامل استوار است. اگر بعداً معلوم شود متقاضی مالی را پنهان کرده یا اطلاعات نادرست داده است، ممکن است اعسار رد شود یا تصمیم قبلی تغییر کند و شخص با ضمانت اجراهای قانونی روبهرو شود. فروش یا انتقال مال با هدف فرار از پرداخت دین نیز موضوعی جداگانه و حساس است که باید بر اساس زمان انتقال، قطعی بودن دین و سایر شرایط قانونی بررسی شود.
اگر فهرست برای وصول طلب تهیه میشود، راهنمای نحوه گرفتن سفته از بدهکار و مطلب آیا چک برگشتی باعث مسدودی حساب میشود؟ نیز میتوانند درباره اسناد و پیگیری مالی مفید باشند.
سوالات متداول
اگر هیچ مالی نداریم در فرم چه بنویسیم؟
در هر بخش عبارت «فاقد مورد» نوشته شود. خالی گذاشتن بخشها ممکن است به معنی ناقص بودن فرم تلقی شود. حسابهای موجود با مانده صفر نیز بهتر است با توضیح وضعیت اعلام شوند.
آیا منزل مسکونی باید در فهرست نوشته شود؟
بله. حتی اگر منزل متناسب با شأن و نیاز شخص از مستثنیات دین باشد، اصل وجود و مشخصات آن باید اعلام شود و تشخیص قابلیت توقیف با مرجع قانونی است.
آیا خودرو ابزار کار هم باید اعلام شود؟
بله. سپس میتوان توضیح داد خودرو وسیله ضروری امرارمعاش است و مدارک شغلی ارائه کرد. پنهان کردن آن با استناد شخصی به مستثنیات دین مناسب نیست.
آیا این نمونه جای فرم رسمی را میگیرد؟
خیر. این متن برای شناخت اطلاعات لازم است. هنگام ثبت، فرم رسمی سامانه یا دستور شعبه ملاک خواهد بود.
جمعبندی
نمونه فرم لیست اموال منقول و غیرمنقول باید تصویری کامل و صادقانه از داراییها و حقوق مالی متقاضی ارائه کند. املاک، وسایل نقلیه و اشیای باارزش، حسابها، مطالبات، اموال نزد دیگران و نقلوانتقالهای قبلی باید با جزئیات قابل بررسی ثبت شوند. کامل بودن فرم، از تأخیر رسیدگی و ایجاد شبهه درباره پنهان کردن مال جلوگیری میکند.
منابع
